Mum grafiği nasıl okunur?
Her mum, seçtiğin zaman diliminde fiyatın nerede açıldığını, nereye kadar çıkıp indiğini ve nerede kapandığını tek bir şekilde anlatır.
Yukarıdaki grafikte gördüğün her dikey şekil bir mumdur. Bir mum, belli bir zaman aralığının (örneğin 4 saatin) kısa özetidir: o sürenin başında fiyat neredeydi, sürenin içinde en yüksek ve en düşük nereyi gördü, süre bittiğinde nerede kaldı.
Mumun kalın kısmına gövde denir. Gövde açılış ile kapanış arasını gösterir. Kapanış açılıştan yüksekse mum yeşildir: o süre boyunca alıcılar kazanmıştır. Kapanış açılıştan düşükse mum kırmızıdır: satıcılar kazanmıştır. Gövdenin üstünde ve altında uzanan ince çizgilere fitil (ya da gölge) denir. Fitil, fiyatın o süre içinde gidip de tutunamadığı yerleri gösterir.
Tek bir mum sana bir hikâyenin cümlesini verir; birkaç mum yan yana gelince paragraf oluşur. Uzun bir yeşil gövde ‘alıcılar baştan sona baskındı’ der. Uzun alt fitilli küçük bir gövde ‘satıcılar fiyatı aşağı itti ama alıcılar geri aldı’ der. Grafikte bazı mumların etrafında renkli bir çerçeve görüyorsan, sistem orada bilinen bir mum kalıbı yakalamıştır; çerçevenin rengi kalıbın yönünü söyler: yeşil yükseliş, kırmızı düşüş, turuncu kararsızlık.
En sağdaki mum henüz kapanmamıştır; bu yüzden hafifçe yanıp söner. Kapanmamış mumun rengi ve boyu süre bitene kadar değişebilir, ona bakıp karar verme.
Nasıl okunur
- Önce rengine bak: yeşil mumda kapanış açılışın üstünde, kırmızı mumda altındadır. Renk, o sürenin kazananını söyler.
- Sonra gövdenin boyuna bak: uzun gövde kararlı bir hareket, kısa gövde kararsızlık demektir. Aynı renkten art arda uzun gövdeler, bir tarafın kontrolü ele aldığını gösterir.
- Fitillere bak: uzun alt fitil, aşağıda alıcı çıktığını; uzun üst fitil, yukarıda satıcı beklediğini anlatır. Fitil, fiyatın ‘denediği ama kalamadığı’ yerdir.
- Grafikte çerçeveli mum varsa üstüne gel ya da dokun: sistemin o mumlarda hangi kalıbı gördüğünü ve bunun ne anlama gelebileceğini kanıt kartında okuyabilirsin.
Tuzak
En sık hata, tek bir mumdan büyük sonuç çıkarmak. Bir çekiç mumu ya da uzun fitil, tek başına ‘dip geldi’ demek değildir; yalnızca o sürede alıcıların bir tepki verdiğini söyler. Mumu mutlaka çevresiyle birlikte oku: trendin yönü, yakındaki destek ya da direnç ve sonraki mumun onu teyit edip etmediği. Bir de kapanmamış son mumla karar verme; süre bitmeden rengi tamamen dönebilir.
İpucu
Aynı hisseyi farklı zaman dilimlerinde açtığında mumların hikâyesi değişir. Bir sonraki ders tam olarak bunu anlatıyor: 15 dakikalık grafikte kırmızı görünen gün, günlük grafikte tek bir yeşil mum olabilir.
Sözlük
- Gövde
- Mumun açılış ile kapanış fiyatı arasındaki kalın kısmı.
- Fitil (gölge)
- Gövdenin üstünde ve altında kalan, o süre içindeki en yüksek ve en düşük fiyata uzanan ince çizgi.
- Doji
- Açılış ile kapanışın neredeyse aynı olduğu, gövdesi çok ince mum; kararsızlığı anlatır.
- Çekiç
- Küçük gövdeli, uzun alt fitilli mum; aşağıda alıcı çıktığını gösterir, tek başına dönüş kanıtı değildir.
Mini test
Şimdi dene
Bir hissenin mumlarını analizde incele →Bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.