Pozisyon büyüklüğü: ne kadar almalıyım?
Ne kadar alacağını fiyat ya da his değil, stop mesafen belirler: her işlemde kaybetmeyi kabul ettiğin tutarı sabitle, pozisyonu ona göre hesapla.
Yukarıdaki grafikte üç yatay kesikli çizgi var: ‘PİYASA’ bugünkü fiyat, ‘LİMİT’ planlanan giriş, ‘STOP’ fikrin geçersiz olduğu seviye. Bu dersin sorusu çizgilerin yeri değil, aralarındaki mesafeyle ne yapacağın: ‘Bu işleme ne kadar para koymalıyım?’
Çoğu kişi bu soruyu hissiyle cevaplar: çok inandığı işleme çok, az inandığına az koyar. Oysa inanç, fiyatın ne yapacağını değiştirmez. Profesyonellerin kullandığı yöntem basittir: önce her işlemde toplam hesabının en fazla ne kadarını kaybetmeyi kabul ettiğine karar verirsin, örneğin yüzde 1. Sonra giriş ile stop arasındaki mesafeyi ölçersin. Pozisyon büyüklüğü, bu ikisinin oranından çıkar.
Somut örnek: hesabın 10.000 lira, işlem başına riskin yüzde 1, yani 100 lira. Giriş 50 lira, stop 48 lira; hisse başına risk 2 lira. 100'ü 2'ye bölersin: 50 hisse alırsın, pozisyonun 2.500 lira eder. Stop 45 liraya düşseydi hisse başına risk 5 lira olur, yalnızca 20 hisse alırdın. Stop uzadıkça pozisyon küçülür; böylece hangi işlem olursa olsun stop olduğunda kaybın aynı kalır.
Bu yöntemin en büyük faydası, tek bir kötü işlemin hesabını yıkamamasıdır. Art arda beş stop olsan bile hesabının kabaca yüzde beşini kaybedersin ve oyunda kalırsın.
Bu hesap aynı zamanda seni duygusal kararlardan korur. İşleme girmeden önce ‘en kötü ihtimalle ne kadar kaybedeceğim’ sorusunun cevabı bellidir. Fiyat stopa yaklaştığında panik yapmak ya da stopu kaydırmak için bir sebep kalmaz: kaybın, baştan kabul ettiğin küçük bir tutardır. Pozisyon büyüklüğü, bir işlemin sonucunu değil, yüzlerce işlemin sonunda hâlâ oyunda kalıp kalmadığını belirler.
Nasıl okunur
- İşlem başına risk oranını baştan belirle ve değiştirme; yeni başlayanlar için yüzde 0,5 ile 1 arası yaygın bir aralıktır.
- Giriş ile stop arasındaki mesafeyi hisse (ya da coin) başına tutar olarak ölç.
- Risk tutarını bu mesafeye böl: sonuç alacağın adettir. Adet × giriş fiyatı pozisyonun toplam büyüklüğüdür.
- Kaldıraç kullanıyorsan hesabı değiştirme: kaldıraç teminatı küçültür, riski değil. Stop olduğunda kaybın yine aynı tutarda olmalıdır.
Tuzak
En sık hata, pozisyon büyüklüğünü stopa göre değil, ‘ne kadar kazanırım’ hayaline göre seçmek. İkinci hata, üst üste kayıptan sonra kaybı telafi etmek için pozisyonu büyütmek: bu, kötü bir serinin hesabı ciddi biçimde eritmesinin en hızlı yoludur. Üçüncü hata, birbirine çok benzeyen birkaç işlemi (aynı sektörden birkaç hisse gibi) ayrı riskler sanmak: hepsi aynı anda stop olabilir.
İpucu
Analiz ekranındaki planın giriş ve stop seviyelerini bu derste öğrendiğin hesapla birleştir: plan sana nereden gireceğini ve nerede haksız çıkacağını söyler, ne kadar alacağını ise sen hesaplarsın.
Sözlük
- Risk tutarı
- Stop olursan kaybetmeyi baştan kabul ettiğin para.
- Pozisyon büyüklüğü
- İşleme koyduğun toplam tutar ya da aldığın adet.
- Korelasyon
- İki varlığın birlikte hareket etme eğilimi; yüksekse riskler toplanır.
Mini test
Şimdi dene
Bir analiz planıyla pozisyon büyüklüğünü hesapla →Bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.